Hub

REDAKCJA PISMA

— kiedy powstawały księgi biblijne
Szkoła:
Linia czasowa powstawania ksiąg biblijnych wg trzech głównych szkół krytyki biblijnej. Każda księga ma pasek od daty najwcześniejszej tradycji ustnej / źródła do finalnej redakcji. Kliknij pasek, by zobaczyć szczegóły. Przełącz szkołę żeby zobaczyć różne datacje.
Jahwista (J) Elohista (E) Deuteronomista (D) Kapłan (P) Q (logia) Markowy Sondergut Mt/Łk Pawłowy
Kliknij pasek księgi, aby zobaczyć szczegóły datacji i kompozycji.

Hipoteza dokumentów (Wellhausen, JEDP)

Klasyczna teoria Wellhausena (1878)

Pięcioksiąg to kompilacja 4 niezależnych źródeł, połączonych redakcyjnie w okresie post-egzylijskim:

J — Jahwista (X w. p.n.e.): używa imienia JHWH, antropomorficzny, narracyjny, judejski.
E — Elohista (IX w. p.n.e.): używa Elohim, bardziej teologiczny, izraelski (północny).
D — Deuteronomista (VII w. p.n.e.): znaleziony za Jozjasza (622). Centralizacja kultu, jeden ołtarz.
P — Kapłański (VI-V w. p.n.e.): napisany w niewoli i po niej. Rytuał, genealogie, Rdz 1, rocznice.

Hipoteza modyfikowana: szkoła neodokumentarna (Knohl, Joel Baden), szkoła suplementowa (Van Seters).

Maksymaliści (klasyczna ortodoksja)

Pięcioksiąg w głównej masie autorstwa Mojżesza (XIII w. p.n.e.) z drobnymi dopiskami późniejszymi. Księgi prorockie generalnie autentyczne. Daniel z VI w. (autentyczne predykcje). NT z apostołów lub bezpośrednich uczniów. Tradycja kościelna i żydowska traktowana jako wiarygodne źródło.

Argumenty: autorzy biblijni mieli zamiar historyczny, archeologia potwierdza dużą część (Tel Dan, Hammurabi paralele, Pryzmat Sennacheryba). Krytyka dokumentowa to spekulacja XIX w. niemiecka.

Minimaliści (szkoła kopenhaska)

Większość ST to konstrukcja literacka okresu perskiego (V-IV w.) i hellenistycznego (III-II w.). Patriarchowie, Mojżesz, Dawid, Salomon — postaci legendarne / mityczne. Dawid być może lokalny wódz plemienny. Niewola babilońska niewielka. Powrót z niewoli i odbudowa Świątyni — propaganda elity post-egzylijskiej.

Argumenty: Anachronizmy (wielbłądy, Filistyni, Aramejczycy u patriarchów), brak archeologii dla konkwisty Jozuego, X-wieczna Jerozolima maleńka. Daniel z 165 p.n.e. (vaticinia ex eventu).